Η παράσταση ninja kabuki, εξηγημένη

Η σύντομη απάντηση, και τι αφήνει απέξω

Η παράσταση νίντζα καμπούκι είναι ένα σύγχρονο θέαμα, όχι έργο καμπούκι. Παρουσιάζεται στο WARP SHINJUKU, έναν χώρο στο υπόγειο στο Καμπουκίτσο, και την παράγει το Japan Ninja Council. Η ίδια η ιστοσελίδα της παράστασης περιγράφει έναν εσωτερικό χώρο με θέαμα νίντζα και καμπούκι διάρκειας περίπου 80 λεπτών, και η περιγραφή του εισιτηρίου το χαρακτηρίζει μη λεκτική ζωντανή ψυχαγωγία φτιαγμένη με τεχνικές παραγωγής καμπούκι. Έτσι, η λέξη καμπούκι εδώ περιγράφει πώς χτίζεται και φωτίζεται η σκηνή, όχι το ρεπερτόριο. Περιμένετε θέαμα και ρυθμό πρώτα και πλοκή δεύτερα. Αν έρθετε ελπίζοντας σε ένα έργο καμπούκι, θα ψάχνετε για κάτι που η παράσταση δεν φιλοδοξεί να είναι. Η παρακάτω λίστα παρουσιάζει τη διαφορά με απλά λόγια.

• Είναι: μια ως επί το πλείστον μη λεκτική παράσταση με ταϊκό, ξιφομαχίες, χορό και ένα βιωματικό τμήμα νίντζα.
• Είναι: σκηνοθετημένη με μεθόδους παραγωγής καμπούκι, οι οποίες, όπως αναφέρει η περιγραφή του εισιτηρίου, έχουν παραδοθεί από την εποχή Έντο.
• Δεν είναι: κλασικό έργο καμπούκι. Αυτά ανεβαίνουν σε θέατρα όπως το Kabuki-za στο Γκίνζα.
• Δεν είναι: μάθημα ιστορίας για αληθινούς νίντζα.

Πού παίζεται και ποιοι βρίσκονται πίσω από αυτό

Η ιστοσελίδα της ίδιας της παράστασης δίνει ως χώρο το WARP SHINJUKU, στον υπόγειο όροφο ενός κτιρίου στη διεύθυνση 1-21-1 Kabukichō, Shinjuku-ku, δίπλα στο Godzilla Head. Αναφέρει ως παραγωγό το Japan Ninja Council και περιγράφει το συμβούλιο ως φορέα προώθησης της κουλτούρας των νίντζα από τοπικές κυβερνήσεις. Ένα δημοσίευμα του TravelMole από τον Μάρτιο του 2015 ανέφερε ότι είχε συσταθεί μια συντονιστική ομάδα εκπροσώπων τοπικών κυβερνήσεων από τις Iga, Kōka, Ueda, Odawara και Saga για τη σύσταση του συμβουλίου. Η ιστοσελίδα αναφέρει ως σκηνοθέτη τον Denjirō Tanaka VII, μουσικό καμπούκι που πρωτοανέβηκε στη σκηνή σε ηλικία τριών ετών. Το SoraNews24 και η περιγραφή του εισιτηρίου προσθέτουν και οι δύο ότι εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο 2020.

Τι είναι το καμπούκι και πού εντάσσεται αυτή η παράσταση

Η Wikipedia χρονολογεί την ιστορία του καμπούκι στο 1603, όταν η Izumo no Okuni, πρώην ιέρεια, άρχισε να εμφανίζεται με θίασο νεαρών χορευτριών στο Κιότο. Αναφέρει ότι η λέξη μπορεί να προέρχεται από το kabuku, που σημαίνει γέρνω ή είμαι έξω από το συνηθισμένο. Οι γυναίκες απαγορεύτηκαν από το καμπούκι το 1629 και η τέχνη εξελίχθηκε στη σημερινή της μορφή με αποκλειστικά άνδρες, με τους onnagata να ερμηνεύουν τους γυναικείους ρόλους. Η UNESCO, που ενέγραψε το καμπούκι στον Αντιπροσωπευτικό της Κατάλογο το 2008, σημειώνει ότι οι ηθοποιοί μιλούν με μονότονη φωνή, συνοδεία παραδοσιακών οργάνων. Αυτή η παράσταση, αντίθετα, είναι ως επί το πλείστον μη λεκτική. Ο οδηγός καμπούκι σε αυτόν τον ιστότοπο καλύπτει λεπτομερέστερα το μακιγιάζ, τις πόζες και τα θέατρα αυτής της τέχνης.

Διαβάστε στη συνέχεια: Καμπούκι για αρχάριους

Τι δανείζεται η παράσταση από το καμπούκι

Το καμπούκι έχει τη δική του σκηνική μηχανική. Η UNESCO αναφέρει περιστρεφόμενες σκηνές, καταπακτές και το hanamichi, μια γέφυρα που εκτείνεται μέσα στο κοινό, και περιγράφει το mie, την πόζα που κρατά ο ηθοποιός για να καθιερώσει έναν χαρακτήρα, και το keshō, το μακιγιάζ. Ο ιστότοπος της παράστασης αναφέρει ότι οι επισκέπτες λαμβάνουν αναμνηστική φωτογραφία με τον αρχηγό νίντζα σε μακιγιάζ kumadori. Το kumadori είναι το ριγωτό μακιγιάζ του καμπούκι και η Wikipedia σημειώνει ότι το κόκκινο δηλώνει ισχυρό ήρωα και το μπλε κακό. Ο ιστότοπος της παράστασης δεν αναφέρει hanamichi ή περιστρεφόμενη σκηνή, οπότε μην κάνετε κράτηση περιμένοντας κάτι τέτοιο. Η ασφαλέστερη ερμηνεία είναι ότι ο δανεισμός είναι κυρίως οπτικός και μουσικός: μακιγιάζ, πόζες, σκηνοθεσία και τύμπανα, παρά η μηχανική ενός θεάτρου καμπούκι.

Τα τέσσερα μέρη της βραδιάς

Ο ιστότοπος της παράστασης αναφέρει τέσσερα μέρη, με αυτή τη σειρά. Θεωρήστε τη λίστα ως το πρόγραμμα που παρουσιάζει αυτή τη στιγμή ο ιστότοπος, όχι ως υπόσχεση, καθώς οι λεπτομέρειες και η σειρά μπορεί να αλλάξουν από τη μια επίσκεψη στην άλλη. Το SoraNews24, σε ρεπορτάζ για τα εγκαίνια τον Αύγουστο του 2024, περιέγραψε μια ιστορία για αντιμαχόμενους νίντζα που μάχονται για ένα σπαθί που φέρνει ειρήνη. Αυτή ήταν η πλοκή τότε και η παράσταση μπορεί να έχει αναθεωρηθεί έκτοτε. Η περιγραφή του εισιτηρίου παρουσιάζει ολόκληρη τη βραδιά ως νίντζα, oiran και wadaiko που αφηγούνται μέσα από την εξελισσόμενη τέχνη του καμπούκι. Ρωτήστε στη ρεσεψιόν την ημέρα της επίσκεψης αν επιτρέπεται η βιντεοσκόπηση κατά τη διάρκεια της παράστασης.

• Μια εισαγωγή wadaiko: ζωντανό παίξιμο taiko ανοίγει τη βραδιά.
• Ξιφομαχίες σε στυλ καμπούκι, που ο ιστότοπος ονομάζει tate, και ιαπωνικός χορός.
• Ένα βιωματικό τμήμα νίντζα όπου οι επισκέπτες πετούν shuriken και δοκιμάζουν σκηνική μάχη, με την καθοδήγηση των ερμηνευτών.
• Ένα φινάλε για όλο το καστ, με αναμνηστική φωτογραφία.

Τα τύμπανα

Η ιαπωνική λέξη taiko σημαίνει τύμπανο. Οι αγγλόφωνοι τη χρησιμοποιούν για το wadaiko, τα ιαπωνικά τύμπανα, και για το kumi-daiko, το παίξιμό τους ως σύνολο. Η Wikipedia χρονολογεί τα αρχαιολογικά ευρήματα για το taiko στην Ιαπωνία στον 6ο αιώνα μ.Χ., με χρήσεις που εκτείνονται από την επικοινωνία και τον πόλεμο έως τις γιορτές και τη μουσική της αυλής. Το ομαδικό παίξιμο τυμπάνων ως μορφή συναυλίας είναι πολύ νεότερο: η Wikipedia αποδίδει στον Daihachi Oguchi την ανάπτυξη του kumi-daiko το 1951, και στα συγκροτήματα Ondekoza και Kodo τη διάδοσή του στο εξωτερικό. Οι κριτικοί επαινούν το παίξιμο των τυμπάνων, και αναρωτιέται κανείς πόσο καιρό χρειάστηκαν οι τυμπανιστές για να μάθουν μαζί ένα τόσο μακρύ κομμάτι. Η εισαγωγή θέτει επίσης τον τόνο για την υπόλοιπη βραδιά, την οποία οι κριτικοί περιγράφουν ως ρυθμική και δυνατή, οπότε οι οικογένειες θα πρέπει να είναι έτοιμες για την ένταση από το πρώτο λεπτό.

Ninja, kabuki και το χρώμα μαύρο

Η Wikipedia ορίζει τον ninja ως κατάσκοπο και διεισδυτή της προνεωτερικής Ιαπωνίας και προσθέτει ότι τα στοιχεία για τους ninja ως δολοφόνους είναι ισχνά. Σε καιρό ειρήνης, αναφέρει, οι ninja φορούσαν συνήθως ρούχα εργασίας όπως οι αγρότες, πιθανώς σκούρο καφέ παρά μαύρο. Η εντελώς μαύρη εμφάνιση συνδέεται με το kabuki: οι kuroko, οι σκηνικοί που ντύνονται ολόκληροι στα μαύρα, αντιμετωπίζονται παραδοσιακά ως αόρατοι, και ο ιστορικός Stephen Turnbull πρότεινε ότι ο στερεοτυπικός μαυροντυμένος ninja προήλθε από το kabuki. Μια παράσταση ninja χτισμένη με σκηνοθεσία kabuki δανείζεται επομένως από την παράδοση που, κατά την πρόταση του Turnbull, διαμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο απεικονίζονται οι ninja. Η Wikipedia προσθέτει ότι το θέατρο της περιόδου Edo ανέπτυξε πολλά στερεότυπα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης shuriken, που ερχόταν σε αντίθεση με τα σπαθιά των σαμουράι στη σκηνή.

Διαβάστε στη συνέχεια: Η ιστορία των νίντζα έναντι του μύθου

Oiran, το τρίτο θέμα

Η περιγραφή του εισιτηρίου αναφέρει τρία θέματα: ninja, oiran και wadaiko. Οι oiran ήταν οι υψηλόβαθμες εταίρες του Yoshiwara της περιόδου Edo. Η Wikipedia αναφέρει ότι ήταν πρώτα και κύρια καλλιτέχνιδες, εκπαιδευμένες στην τελετή του τσαγιού, την καλλιγραφία και όργανα όπως το koto και το shamisen, και ότι ο όρος προέκυψε στο Yoshiwara τη δεκαετία του 1750. Σημειώνει επίσης ότι οι oiran εξ ορισμού ασκούσαν πορνεία, την οποία η Ιαπωνία αργότερα απαγόρευσε. Σε αυτή τη σκηνή η oiran είναι ένα κοστούμι και ένας χαρακτήρας. Η πραγματική ιστορία του Yoshiwara είναι πιο περίπλοκη και λιγότερο λαμπερή από ό,τι μπορεί να δείξει μια σκηνή, γι' αυτό αξίζει να διαβάσετε πρώτα τον ξεχωριστό οδηγό για τις oiran, με τις πηγές του.

Διαβάστε στη συνέχεια: Ποιες ήταν οι oiran;

Τι λένε οι κριτικοί

Η σελίδα όπου κάνετε κράτηση συγκεντρώνει κατά μέσο όρο 4,2 στα 5 από 509 κριτικές, μια καλή βαθμολογία και όχι λαμπερή. Οι κριτικοί ξεχωρίζουν το παίξιμο των τυμπάνων taiko, τον φωτισμό και τα οπτικά εφέ και το φιλικό προσωπικό, και αρκετοί λένε ότι τα παιδιά το απόλαυσαν. Μια επαναλαμβανόμενη προειδοποίηση είναι η ένταση: ένας κριτικός συμβουλεύει να είστε προετοιμασμένοι για μια δυνατή παράσταση, προσθέτοντας ότι αξίζει τον κόπο. Ένας άλλος λέει ότι έφτασε αργά και παρ' όλα αυτά του επετράπη η είσοδος για το τελευταίο μισό της παράστασης, κάτι που αποτελεί αφήγηση ενός ταξιδιώτη και όχι υπόσχεση. Με 509 κριτικές, το 4,2 είναι ένα ουσιαστικό σήμα και όχι η ετυμηγορία λίγων δυσαρεστημένων επισκεπτών, και σας λέει ότι η παράσταση ταιριάζει σε ορισμένους επισκέπτες περισσότερο από ό,τι σε άλλους.

Σε ποιους δεν απευθύνεται

Προσπεράστε το αν θέλετε κλασικό kabuki, με προφορικό ή τραγουδιστό λόγο και μια υποκριτική παράδοση πίσω του. Προσπεράστε το αν θέλετε μια ιστορία ειπωμένη με λόγια, γιατί η παράσταση είναι μη λεκτική. Σκεφτείτε το διπλά αν η δυνατή μουσική ενοχλεί κάποιον στην παρέα σας, ή αν θέλετε να επιλέξετε τη θέση σας: οι κρατήσεις θέσεων δεν είναι διαθέσιμες στο εισιτήριο της GetYourGuide, και οι θέσεις κατανέμονται με ετικέτα αριθμού. Και αν θέλετε μια περιήγηση στην ιστορία των ninja, μια επίσκεψη σε μουσείο κάνει αυτή τη δουλειά καλύτερα από μια σκηνική παράσταση. Μια παράσταση είναι φτιαγμένη για το θέαμα, οπότε χρησιμοποιήστε τους τεκμηριωμένους οδηγούς σε αυτόν τον ιστότοπο για την ιστορία και κρατήστε τη βραδιά για το θέαμα.

Πού να δείτε κλασικό καμπούκι αντί γι' αυτό

Η Wikipedia χαρακτηρίζει το Kabuki-za στο Ginza ως το κύριο θέατρο του Τόκιο για το παραδοσιακό καμπούκι. Τα προγράμματα αλλάζουν κάθε μήνα, με διαφορετικό σύνολο έργων και χορών για το απόγευμα και το βράδυ, και το KabukiWeb διαθέτει ταμείο για εισιτήρια μεμονωμένης πράξης, ιδανικά για μια σύντομη πρώτη επίσκεψη. Σύμφωνα με τη Wikipedia, το σημερινό κτίριο άνοιξε στις 28 Μαρτίου 2013 και σχεδιάστηκε από τον Kengo Kuma. Ο οδηγός για το καμπούκι σε αυτόν τον ιστότοπο εξηγεί τι θα δείτε και θα ακούσετε εκεί. Αν θέλετε μια σύντομη κλασική γεύση, η επιλογή της μεμονωμένης πράξης σάς απαλλάσσει από τη δέσμευση ενός ολόκληρου προγράμματος, ενώ το πρόγραμμα καμπούκι και μπούνρακου της εταιρείας του Εθνικού Θεάτρου, που εμφανίζεται ως η δεύτερη κάρτα στην ενότητα κρατήσεων, είναι μια ακόμη σύντομη κλασική επιλογή με περιεχόμενο που ποικίλλει ανά ημερομηνία.

Διαβάστε στη συνέχεια: Καμπούκι για αρχάριους