Kim były oiran?

Słowo od Yoshiwary

Wikipedia podaje, że termin oiran wywodzi się z Yoshiwary i datuje to na lata 50. XVIII wieku. Oiran były grupą najwyższej klasy kurtyzan, uważanych za stojące ponad zwykłymi prostytutkami ze względu na umiejętności estradowe i szkolenie artystyczne, a najwyższą rangą wśród nich była tayū. Słowo to jest zatem zarówno tytułem, jak i stopniem, i należy do konkretnego miejsca i okresu, a nie do historii Japonii w ogóle. Gdy widowisko sceniczne mówi o oiran, zapożycza tytuł o konkretnym znaczeniu, a poniższe sekcje przedstawiają, jakie według Wikipedii było to znaczenie.

Licencjonowana dzielnica

Wikipedia podaje, że Yoshiwara została założona w 1617 roku w Edo, dzisiejszym Tokio, jako jedna z trzech licencjonowanych i dobrze znanych dzielnic uciech. Rząd przeniósł ją w nowe miejsce w miarę rozrastania się miasta, a pierwotna dzielnica spłonęła w wielkim pożarze Meireki w 1657 roku. Opisuje Yoshiwarę jako sankcjonowaną przez rząd dzielnicę uciech i podaje, że działała aż do zakazu prostytucji w Japonii.

Najpierw artystki estradowe

Wikipedia podaje, że oiran, zwłaszcza tayū, były przede wszystkim artystkami estradowymi. Ich szkolenie obejmowało ceremonię parzenia herbaty, układanie kwiatów i kaligrafię oraz grę na takich instrumentach jak koto i shamisen, a klienci oczekiwali również, że będą oczytane i błyskotliwe w rozmowie. Ich usługi słynęły z ekskluzywności i wysokich cen, a wyżej postawione oiran miały pewną swobodę w wyborze klientów.

To nie to samo co gejsza

Wikipedia wyznacza tę granicę następująco: gejsze stały się popularne wśród klas kupieckich, podczas gdy oiran były w dużej mierze otoczone patronatem klas wyższych. Oiran nie mogły opuszczać dzielnic uciech, natomiast gejsze mogły wychodzić ze swoich domów i wybierać patronów. Odwiedzający często mylą te dwa zawody, ale to różne profesje o różnych historiach. Goście często je mylą, więc warto mieć to rozróżnienie na uwadze, gdy spektakl wymienia oiran.

Wizerunek

Wikipedia podaje, że oiran nosiła ponad osiem dużych kanzashi, czyli ozdób do włosów, w wyszukanej fryzurze. Jej drewniane chodaki, zwane koma geta, miały około 20 centymetrów wysokości i trzy podwyższone zęby, co wymuszało wolny chód drobnymi krokami. Jej obi była wiązana z przodu. Ten właśnie wizerunek odtwarza oiran sceniczna lub festiwalowa i ta część postaci przetrwała w kostiumie. Chód był wolny z powodu chodaków, dlatego dzisiejsze procesje oiran to powolne, ceremonialne wydarzenia, a nie swobodne sceny uliczne.

Oiran dzisiaj

Wikipedia podaje, że po zakazaniu prostytucji w Japonii tayū, które pozostały w Kioto, kontynuowały praktykowanie tradycyjnych sztuk scenicznych bez aspektu seksualnego. Bunsui Sakura Matsuri Oiran Dōchū, odbywający się co roku w kwietniu w Bunsui w prefekturze Niigata, prezentuje trzy kobiety przebrane za oiran w pełnych tradycyjnych strojach. Na scenie w Shinjuku SoraNews24 i opis biletu wymieniają oiran jako jeden z trzech motywów przedstawienia, obok ninja i wadaiko; żadne ze źródeł nie opisuje szczegółowo sceny z oiran, więc ten przewodnik również tego nie robi.

Czytaj dalej: Pokaz ninja kabuki — wyjaśnienie

Dla kogo to nie jest

Ten przewodnik nie jest pełną historią Yoshiwary i jej nie romantyzuje. Dzielnica ta była regulowanym systemem, w którym wiele kobiet miało niewiele wolności, a Wikipedia podaje, że same oiran nie mogły opuszczać dzielnic uciech. Postać sceniczna w kostiumie to rozrywka; jeśli chcesz poznać historię społeczną, przeczytaj źródła podlinkowane poniżej. Samo przedstawienie nie jest historią Yoshiwary i nie twierdzi, że nią jest.